Fréttir af gömlum Stokkseyringum

Hjónin Einar Steindórsson og Þóra Egilsdóttir stunda fisksölu á Freyjugötu 1 í Reykjavík. Þar hafa þau staðið vaktina í þrettán og hálft ár og eru þekkt fyrir þægilega og persónulega þjónustu. „Þetta er dálítið eins og í þorpi,“ segir Þóra brosandi. „Fastakúnnarnir verða kunningjar manns og maður fylgist með heilsufari og öðru í lífi þeirra.“ Sjálf er hún Eyrbekkingur að uppruna og þekkir þorpslíf af eigin raun. Kveðst allt að því fædd í slorinu og kunna vel við stemninguna kringum fiskinn. Einar er líka ánægður með starfið enda þótt vinnudagurinn sé oft langur. „Maður er sjálfs síns herra og þetta er ágætt í alla staði,“ segir hann. „Ég var sendiferðabílstjóri áður en ég byrjaði í þessu. Annars var ég á Stokkseyri fyrstu 40 æviárin og þá lengst af á sjó.“ En skyldi fiskbúðabransinn hafa breyst frá því að þau byrjuðu árið 1992?

„Það eru engar stórbreytingar nema hvað áherslan hefur verið að færast meira yfir á tilbúna rétti sem fólk getur gripið með sér og þarf lítið að hafa fyrir, ofnrétti, bollur, plokkfisk og fisk í raspi. Þannig eru kröfur tímans og maður verður að fylgja þeim,“ segir Einar og þakkar konu sinni vinsældir tilbúnu réttanna þeirra. „Við höfum þetta bara eins og það sé heimatilbúið og eins og maður lærði af mömmu og tengdamömmu. Þannig vill fólk hafa það,“ segir Þóra. Einar kaupir fiskinn á mörkuðunum í gegnum tölvuna, mest á Faxamarkaði. „Ef ég kaupi fisk til dæmis austan af Hornafirði þá næ ég bara í hann niður á Faxamarkað morguninn eftir. Bílarnir eru á ferðinni allan sólarhringinn,“ segir hann.

Meðan Einar sér um að kaupa fiskinn sér Þóra um að selja hann og í lokin er hún spurð hvort þetta sé ekki kuldalegt starf. „Nei,“ svarar hún og hlær. „Oftast er ég berfætt í stígvélunum, þannig líður mér best. Svo er ég alltaf berhent. Þó að ég sé á kafi í ísnum þá er mér aldrei kalt.“

heimild: www.visir.is

Menning og mannlíf við ströndina

Líkt og undanfarin ár standa Félag þjóðfræðinga á Íslandi og Sagnfræðingafélag Íslands fyrir ráðstefnu á vormánuðum utan höfuðborgarsvæðisins í samstarfi við heimamenn. Markmið slíkra ráðstefna er m.a. að styrkja staðbundnar rannsóknir og miðlun á sviði sagnfræði, þjóðfræði og annara hug- og félagsvísinda, annars vegar með því að vekja áhuga fræðimanna í Reykjavík á einstökum svæðum og hins vegar með því að efla áhuga heimamanna á eigin sögu og menningu. Að þessu sinni urðu Stokkseyri og Eyrarbakki fyrir valinu og eru strandbyggðir suðurlands og lágsveitir Árnessýslu þar í brennidepli. Ráðstefnan verður haldin laugardaginn 22. maí og fer að mestu fram í húsakynnum Draugasetursins á Stokkseyri. Dagskrá hefst kl. 9:30 með opnunarfyrirlestri Valdimars Hafstein þjóðfræðings sem reifar hugmyndafræði menningararfs í alþjóðlegu samhengi. Í kjölfarið fylgja 10 fyrirlestrar sem allir tengjast sögu og menningu svæðisins á einhvern hátt og verður þar komið víða við. Að fyrirlestum loknum liggur leiðin á Eyrarbakka þar sem forstöðumaður Byggðasafns Árnesinga tekur á móti ráðstefnugestum í Húsinu og kynnir safnið og sögu staðarins. Dagskránni lýkur að venju með hátíðarkvöldverði í húsakynnum Draugasetursins þar sem veitingamenn Rauða hússins á Eyrarbakka munu bera fram saltfiskveislu þar sem lögð er áhersla á fjölbreytilega framsetningu. Kvöldmaturinn kostar 2500 krónur en í því er einnig innifalin léttur hádegisverður. Bjarni Harðarson blaðamaður og þjóðfræðinemi mun flytja tölu undir borðum. Að kvöldverði loknum gefst gestum kostur á að skoða sýningu Draugasetursins og kostar það 1000 krónur fyrir ráðastefnugesti. Boðið verður upp á rútuferð á ráðstefnuna frá Reykjavík og kostar hún 1000 kr. Lagt verður af stað frá Nýja Garði stundvíslega kl. 8:30 og áætluð heimkoma að loknum hátíðarkvöldverði rétt upp úr miðnætti. Aðgangur að ráðstefnunni sjálfri er ókeypis og öllum heimill en þeir sem hyggjast taka þátt í hátíðarkvöldverði eru beðnir um að skrá sig hjá Davíð Ólafssyni (8456573/davidol@akademia.is) eða Guðna Th. Jóhannessyni (gudnith@hi.is).

DAGSKRÁ:

8:30 Lagt af stað frá Nýja Garði

9:30-10:10 Valdimar Tr. Hafstein. Menningararfur, margbreytileiki og alþjóðapólitík. Um arfð, erfðir og UNESCO.

10:10-10:40 Helgi Ívarsson. Stokkseyri og saga hennar.

10:40-11:00 Kaffihlé.

11:00-11:30 Árni Daníel Júlíusson. „Skóli fyrir ráðlitla fátæklinga“. Hugmyndafræði stofnenda barnaskólans á Eyrarbakka og Stokkseyri.

11:30-12:00 Páll Lýðsson. Sagnfræðingar og fræðimenn við ströndina.

12:00-12:30 Davíð Ólafsson. Skrifaðar bækur Jóns í Simbakoti.

12:30-13:20 Kaffihlé.

13:20-13:50 Ingibjörg Ólafsdóttir. Niðursetningar og þurfamenn í lágsveitum Árnessýslu á 19. öld.

13:50-14:20 Helgi Skúli Kjartansson. Vetrarvertíðin, orsök og afleiðingar.

14:20-14:50 Svavar Sigmundsson. Staðanöfnin í Árnessýslu.

14:50-15:10 Kaffihlé.

15:10-15:40 Erlingur Brynjólfsson. Flóaáveitan og saga hennar. Aðstæður, aðdragandi og árangur.

15:40-16:10 Sigríður H. Jörundsdóttir. Sauðaþjófar eða svangir menn? Sakamenn í Árnessýslu 1755-1759.

16:10-16:40 Arna Björg Bjarnadóttir. Samfélag við Sog.

17:00-18:30 Móttaka í Byggðasafni Árnesinga.

19:00-23:00 Hátíðarkvöldverður.

20:30-21:30 Draugasýningin skoðuð.

23:30 Rúta til Reykjavíkur.

heimild; www.akademia.is

Erlendum ferðamönnum til Íslands fjölgaði um 100.000 á fimm árum

Bretar eru fjölmennastir þeirra sem hingað koma, eða ríflega 60 þúsund manns. Þeim fjölgaði einnig verulega á árinu eða um 14%. Frá N.-Ameríku komu 47.800 manns og 38.700 frá Þýskalandi. Til samans eru hins vegar Norðurlandabúar stærsti hópurinn eða ríflega 94 þúsund manns á liðnu ári og fjölgaði um 16% á milli ára.

Samtök ferðaþjónustunnar
www.saf.is

Vitar vinsælir

Vitar landsins mjög vinsælir

Knarrarósviti rétt austan við Stokkseyri. Teiknaður af Axel Sveinssyni, verkfræðingi, eftir hugmynd Guðjóns Samúelssonar, húsameistara ríkisins. Telja verður Knarrarósvita,“ vita númer eitt“ í þjóðarmenningu Íslendinga þar sem hann stendur nánast í túnfæti æskuheimilis Páls Ísólfssonar, tónskálds, sem samdi hið stórkostlega lag „Brennið þið vitar“ við ljóð Davíðs Stefánssonar frá Fagraskóði. Hvoru tveggja, ljóð og lag, eru verðlaunaverk frá Alþingishátíðinni 1930. Ljósm.: Úr ljósmyndasafni Önfirðingafélagsins.

Ferðamenn virðast laðast mjög að vitum ef marka má samantekt sem Rögnvaldur Guðmundsson hefur unnið fyrir Siglingastofnun Íslands og Húsfriðunarnefndar ríkisins. 77% íslendinga sem tóku þátt í könnuninni sögðust hafa mikinn eða fremur mikinn áhuga á vitum en 11% sögðust ekki hafa neinn áhuga á þeim. Eldra fólk var áhugasamara um vita en þeir sem yngri voru. 37% þátttakenda í könnuninni hafði skoðað vita árið 2003, samkvæmt því má lauslega áætla að 100 þúsund íslendingar hafi skoðað vita það árið.

Fjórir af hverjum tíu áttu sér uppáhaldsvita. Tæplega fjórðungur nefndi Reykjanesvita, næstir komu Garðskagaviti , Gróttuviti, Hornbjargsviti og Knarrarósviti. Það var fyrirtækið Rannsóknir og ráðgjöf ferðaþjónustunnar sem vann könnunina. Hringt var í 1200 íslendinga á aldrinum 18 til 75 ára og þeir spurðir um áhuga þeirra á vitum. Um 70% þeirra svaraði. Erlendir ferðamenn sem komu til landsins voru líka spurðir út í áhuga á vitum, rúmlega fimmtungur þeirra sagðist hafa skoðað vita í fyrrasumar. Því megi áætla að tæplega 40 þúsund erlendir ferðamenn hafi skoðað vita síðast liðið sumar.

Heimild: www.ruv.is